อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน

ชื่อโรคก็บอกเป็นนัยให้แล้วว่าปัสสาวะมีน้ำตาลสูงกว่าปกติ ถ้าร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาล (กลูโคส) ไปใช้ได้ก็จะเหลือตกค้างในกระแสเลือดและขับออกทางปัสสาวะ

อาหารประเภท แป้ง ข้าว ซึ่งจัดอยู่ในพวกคาร์โบไฮเดรตเมื่อเข้าสู่ร่างกาย ร่างกายสามารถเปลี่ยนเป็นน้ำตาลได้ ยิ่งอาหารที่มีรสหวานไม่ว่าจะเป็นน้ำตาล หรือผลไม้ที่มีรสหวานก็ทำให้น้ำตาลของผู้เป็นเบาหวานสูงขึ้นได้

ดังนั้น อาหารประเภท แป้ง ข้าว น้ำตาล จึงเป็นสิ่งที่ต้องระมัดระวังในผู้ป่วยด้วยโรคเบาหวาน ฮอร์โมนที่ควบคุมน้ำตาลคือ อินซูลินได้จากตับอ่อน อินซูลินนี้ถ้าร่างกายผลิตไม่พอ ตัวควบคุมน้ำตาลก็น้อยไปเราก็จะมีน้ำตาลในเลือดและ/หรือ ในปัสสาวะสูง ซึ่งเป็นอาการของโรคเบาหวาน

อาหารของผู้ป่วยด้วยโรคเบาหวานไม่แตกต่างไปจากบุคคลธรรมดาแต่ลดรสหวานลง หลักการในการควบคุมอาหารเบาหวาน

1. ต้องควบคุมพลังงานในอาหารให้เหมาะสมกับความต้องการของร่างกาย โดยควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ ผู้ป่วยด้วยโรคเบาหวานควรจะออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อให้น้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ปกติ โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นคนอ้วน

2. ปริมาณคาร์โบไฮเดรต ที่ควรได้รับ ผู้ป่วยเบาหวานควรได้รับคาร์โบไฮเดรตที่ได้จากแป้ง ข้าว น้ำตาล ประมาณร้อยละ 50-60 ของพลังงานที่ได้รับทั้งหมด

3. ปริมาณไขมัน ควรเป็นไขมันชนิดไม่อิ่มตัวและควรเป็นน้ำมันจากพืชไม่ใช่น้ำมันจากสัตว์ เช่น น้ำมันรำข้าว น้ำมันข้าวโพด น้ำมันที่ใช้ควรมีกรดไลโนเลอิคมาก

4. ปริมาณโปรตีนที่ควรได้รับในผู้ป่วยเบาหวาน คิดได้จาก 1 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ถ้ายังเป็นเด็ก ควรได้โปรตีนเพิ่มเป็น 1.5-2 กรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม

5. วิตามิน เกลือแร่ ถ้าผู้ป่วยกินอาหารได้ตามปกติ ปัญหาเรื่องวิตามิน เกลือแร่จะไม่มี

6. กากหรือเส้นใยอาหาร ควรเลือกกินอาหารที่มีเส้นใยสูง เช่นถ้าจะกินข้าวก็ควรเป็นข้าวซ้อมมือ หรือข้าวกล้อง

พวกผักและผลไม้ถ้าสามารถกินทั้งเปลือกได้ก็ควรล้างให้สะอาดแล้วกินทั้งเปลือกเพื่อให้ได้เส้นใยอาหาร เช่น ฝรั่ง แอปเปิ้ล พุทรา แตงกวา ฯลฯ ควรกินทั้งเปลือก แต่ไม่ได้บอกว่าให้กินผลไม้ทุกชนิดทั้งเปลือก ถ้าไปเจอมังคุด เงาะ ทุเรียน ส้มโอ ถ้าจะกินทั้งเปลือกคงลำบาก

อาหารที่ผู้ป่วยโรคเบาหวานต้องควบคุมได้แก่

1. อาหารที่มีน้ำตาลทุกชนิด รวมทั้งผลไม้แห้งซึ่งจะหวานกว่าผลไม้สด

2. เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์

อาหารที่ผู้ป่วยเบาหวานต้องจำกัดจำนวนในการกิน ได้แก่

1. ผลไม้ที่มีรสหวาน

2. ธัญพืช และผลิตภัณฑ์ เช่น ข้าวเหนียว ข้าวโพด

3. พืชที่มีคาร์โบไฮเดรตมาก เช่น เผือก มันเทศ มันฝรั่ง แห้ว เม็ดมะม่วงหิมพานต์ วุ้นเส้น ฯลฯ

4. อาหารที่มีไขมันมาก หรือ เนื้อสัตว์ติดมันลดอาหารที่มีไขมันสูงเช่นอาหารทอด อาหารที่ใส่กะทิ

5. น้ำนม ดื่มตามจำนวนที่แพทย์กำหนดและเป็นน้ำนมที่พร่องมันเนย

การปฏิบัติตนสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน

1. อาหารพวกคาร์โบไฮเดรต เช่น ข้าว ควรเป็นข้าวที่ไม่ได้ขัดขาว

2. กินผัก และอาหารที่มีเส้นใยมาก

3. กินผลไม้ที่มีกาก และมีรสหวานน้อย

4. ใช้น้ำมันพืชที่มีกรดไลโนเลอิคมาก เช่น น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันข้าวโพด น้ำมันรำ

5. หลีกเลี่ยงอาหารที่ใส่น้ำตาลทุกชนิด

6. หลีกเลี่ยงไขมันที่ได้จากสัตว์ และน้ำมันพืชบางประเภท เช่น น้ำมันมะพร้าว กะทิ ครีมเทียม น้ำมันปาล์ม

7. หลีกเลี่ยง เครื่องในสัตว์ และกินไข่ประมาณสัปดาห์ละ 3 ฟอง

8. ออกกำลังกายทุกวัน

9. กินยาตามแพทย์สั่ง

10. ควบคุมอาหารอย่างสม่ำเสมอ

ขอขอบคุณ นิตยสาร เรื่อง ผู้หญิง โดยรศ.พญ.จิรพรรณ