พัฒนาการในเด็กอายุ 3-4 ปี
และพัฒนาการที่ควรสงสัยว่าผิดปกติ

เมื่ออายุครบ 3 ปี ช่วงอายุแห่งการปฏิเสธ “ไม่” กับทุกเรื่อง ที่จัดเป็นวัย “Terrible two” สิ้นสุดลงและช่วงอายุแห่งความมหัศจรรย์ “Magic years” กำลังเริ่มต้น ลูกจะมีโลกแห่งจินตนาการเกิดขึ้น เขาหายเตาะแตะแล้ว แต่จะเดิน วิ่งได้คล่อง เป็นอิสระมากขึ้น เล่นกับเพื่อนเป็นแล้ว พอถึง 3 ขวบครึ่งก็เข้าโรงเรียนอนุบาลได้แล้ว เพื่อจะได้ฝึกการใช้มือประสานตา และหัดเข้าสังคม คุณพ่อคุณแม่จะประหลาดใจบ่อย ๆ ที่ลูกสามารถจะพูดจาได้เก่ง เป็นที่ประทับใจไม่เว้นสักวัน เขาสามารถจะพูด แสดงความต้องการ และความรู้สึกได้แทนที่จะใช้ภาษากายอย่างที่เคยทำช่วงก่อนหน้านี้

พัฒนาการที่ปกติ

- กระโดดยืนขาเดียวได้

- ขึ้นลงบันใดเองได้ โดยไม่ต้องช่วย

- เตะบอลไปข้างหน้าได้

- โยนบอลขึ้นได้สูง

- ใช้มือจับบอลที่กระเด้งขึ้นมาได้

- เคลื่อนตัวไปข้างหน้าข้างหลังได้คล่อง

สงสัยพัฒนาการผิดปกติ มีอาการดังนี้

- ไม่สามารถโยนบอลได้สูง

- กระโดดอยู่กับที่ไม่ได้

- ขี่สามล้อไม่เป็น

- จับดินสอโดยใช้นิ้วโป้งและนิ้วชี้

- ใช้ดินสอขีดเส้นยุ่งๆไม่ได้

- สร้างบล็อกขึ้นถึง 4 ชั้นไม่ได้

- ยังร้องตามแม่หรือเกาะติด เวลาแม่ไปนอกบ้าน

- ไม่ยอมเล่นกับคนอื่น

- ไม่ใส่ใจเด็กวัยเดียวกัน

- ไม่เล่นสมมติกับเพื่อน ๆ

- ไม่ยอมแต่งตัว นอน หรือถ่ายลงส้วม

- แผดเสียงร้องเวลาโกรธ

- ใช้ประโยคสั้น ๆ ไม่เกิน 3 พยางค์

- ใช้คำแทนตัวเองหรือคนอื่นไม่ถูก

พัฒนาการด้านอื่นๆที่ปกติสำหรับเด็กวัยนี้มีดังนี้

การใช้มือและนิ้ว

- เขียนสี่เหลี่ยมตามแบบได้

- วาดรูปคนมี 2 ส่วนของร่างกาย 2-4 ส่วน

- ใช้กรรไกรตัดกระดาษได้

- เขียนวงกลม และสี่เหลี่ยมได้

- เขียนหนังสือได้บางตัว

พัฒนาการด้านภาษา

- เข้าใจความหมายของคำว่า เหมือนและแตกต่าง

- ใช้ประโยคถูกไวยกรณ์

- พูดเป็นประโยคยาว 5-6 คำ

- พูดชัดขึ้น

- เล่านิทานได้

พัฒนาการด้านความคิดและความจำ

- บอกสีต่าง ๆ ได้ถูกต้อง

- นับเลขได้

- แก้ปัญหาบางอย่างได้

- เข้าใจเวลา

- ทำตามคำสั่ง (three-part command)

- จำบางส่วนของนิทานได้

- เล่นสมมติตามจินตนาการ

พัฒนาการด้านสังคมและอารมณ์

- สนใจในประสบการณ์ใหม่ ๆ

- ร่วมมือกับเด็กอื่น

- เล่นสมมติเป็น “พ่อ” “แม่”

- สร้างเรื่องตามจินตนาการขึ้นมาเล่น

- แต่งตัวและถอดเสื้อผ้าได้

- เมื่อมีข้อโต้แย้ง เด็กสามารถประนีประนอมได้

- ชอบอิสระ

- คิดว่าสิ่งที่ตนเองไม่คุ้นเคย ไม่รู้จัก เช่น สัตว์ประหลาด

- เห็นตนเองเป็นบุคคลที่มีร่างกาย จิตใจและความรู้สึก

- บางครั้งไม่สามารถแยกได้ว่า อะไรเป็นจินตนาการ อะไรเป็นจริง